WAN AFIZAN BIN WAN KAMARUZAMAN

LATAR BELAKANG DAN PENDIDIKAN

• Nama sebenar ialah Abdul Samad bin Mohamed Said.
• Beliau dilahirkan pada 9 April 1935 di Durian Tunggal, Alor Gajah, Melaka.
• Pada tahun 1940 hingga 1946, beliau mendapat pendidikan di Sekolah Melayu Kota Raja, Singapura.
• Pada tahun 1956, beliau kemudian melanjutkan pelajaran di Victoria Institution sehingga memperoleh Sijil Senior Cambridge.
• Pada 16 Oktober 2003, beliau menerima Ijazah Kehormat Doktor Pendidikan Kesusasteraan oleh Universiti Pendidikan Sultan Idris.

KERJAYA

• Kerani di Hospital Umum Singapura.
• Samad Said pernah bekerja di akhbar Fikiran Rakyat di bawah pimpinan Ahmad Boestaman.
• Samad Said juga pernah bekerja dengan akhbar mingguan Utusan Zaman di bawah Usman Awang.
• Pengarang Berita Harian, sekitar tahun 1960-an.
• Ketua Pengarang akhbar Warta Teberau, pada tahun 1981.
• Ketua Pengembangan Sastera dalam kumpulan akhbar The New Straits Times, Kuala Lumpur.

PENULISAN DAN KARYA

• Samad Said seorang pengarang Melayu yang agak unik dan berindentiti serta kekuatannya adalah dalam kepengarangannya novel walaupun beliau juga seorang yang profilik dalam menghasilkan genre yang lain seperti drama dan kritikan sastera.
• Beliau turut menghasilkan karya bukan kreatif seperti esei, catatan, autobiografi, nota perjalanan, pengembaraan, bicara karya dan panduan penulisan. Sejak giat mengarang dalam tahun 1950, beliau telah memperlihatkan kekuatan daya kreatif yang sentiasa berkembang dan lebih bersifat meneroka.
• Novel pertama beliau yang berjudul Gerhana yang memenangi hadiah penghargaan peraduan novel DBP 1958 kemudian ditukarkan dengan judul Salina yang diterbitkan pada tahun 1961. Menurut Profesor A. Teeuw, dan sesetengah sarjana novel ini disifatkan sebagai bertaraf antarabangsa.
• Novelnya, Sungai Mengalir Lesu menampilkan pengalaman langsung A. Samad Said dalam masyarakat yang menderita akibat perang. Pemerintahan Jepun yang singkat di Singapura dan penderitaan masyarakat akibat perang, memberikan kesan yang cukup kuat dalam diri A. Samad Said yang pada masa itu masih kanak-kanak lagi.
• A. Samad Said juga memperlihatkan kekuatannya dalam penulisan puisi seperti yang terkumpul dalam karya Liar di Api. A. Samad Said antara penulis yang terawal melakukan eksperimen dalam sajak-sajak bebas.

AKTIVITI SASTERA DAN PERTUBUHAN BUKAN KERAJAAN (NGO)

• Beliau pernah menjadi anggota ASAS ‘50, badan penulis yang bergerak dengan slogan, “Seni untuk Masyarakat”.
• Beliau sering diundang memenuhi majlis sastera demi membantu perkembangan sastera tanah air. Semasa muda, beliau merupakan seorang pengikut ASAS 50’, Gerakan Sastera Kepimpinan Ashraf dan Awam Lil Sarkam.
• Panel bagi Anugerah Sastera Negara pada 1979 dan Pertandingan Menulis Cerita Pendek Asiaweek pada tahun 1982.

HADIAH DAN ANUGERAH

• Anugerah Pejuang Sastera (1976).
• Penerima S.E.A. Write Award di Bangkok, Thailand (1979).
• Anugerah Sastera Negara (1985).
• Anugerah ASEAN, (Kategori Sastera) daripada Negara Brunei Darussalam (1993).
• Darjah Kebesaran Negeri Melaka yang membawa gelaran Datuk (1997).
• Anugerah Sasterawan Nusantara (1999).
• Darjah Gemilang Pangkuan Negeri dengan membawa gelaran Dato’ Seri (2017).

KARYA

d.

LATAR BELAKANG DAN PENDIDIKAN

• Nama sebenar ialah Abdullah bin Hussain.
• Beliau dilahirkan di Sungai Dalam, Yan, Kedah Darul Aman pada 25 Mac 1920.
• Pada tahun 1926, beliau mula mendapat pendidikan sehinggalah lulus darjah lima di Sekolah Melayu Sungai Limau pada tahun 1931.
• Pada tahun 1932 hingga tahun 1933, beliau bersekolah di Sekolah St. Michael, dan Anglo Chinese School, Alor Setar hingga lulus darjah tujuh pada tahun 1935.
• Pada tahun 1943, beliau belajar di Syonan Koa Kunrenzo (Sekolah Latihan Pegawai-pegawai Tinggi) di Singapura selama tiga bulan sebagai calon dari Aceh.
• Meninggal dunia pada 31 Disember 2014.

KERJAYA

• Penolong penjaga stor di sebuah perusahaan lombong bijih di Pahang pada tahun 1939.
• Bekerja di syarikat surat khabar Sahabat pada akhir tahun 1939.
• Pembantu pengarang akhbar Saudara di Pulau Pinang bermula tahun 1940 hingga awal tahun 1941.
• Kerani di Kem Tentera Inggeris di Sungai Petani, Kedah.
• Pengurus Penerbitan P. Ramlee dan diterbitkan oleh Malay Film Production di Singapura.
• Abdullah mempunyai pengalaman kerjaya sangat luas dalam pelbagai bidang seperti pertahanan, perkapalan, kewartawanan dan penulisan.
• Penolong Pengarang di Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) pada tahun 1968. Pada tahun 1972 beliau dilantik sebagai Pengarang, dan kemudian menjadi Pegawai Penyelidik di Bahagian Pembinaan dan Pengembangan Sastera.
• Ketua Unit Bahasa dan Sastera di DBP Cawangan Sabah di Kota Kinabalu.
• Pegawai Bahasa Kanan dan mengetuai Bahagian Pembinaan dan Pengembangan Sastera di samping menjadi ketua editor majalah Bahana dan Mekar di DBP, Negara Brunei Darussalam, pada tahun 1993 sehingga 1996.

PENULISAN DAN KARYA

• Karya pertama beliau yang diterbitkan ialah sebuah cerita lucu yang disiarkan dalam majalah Tanah Melayu pada tahun 1939.
• Kebolehan awalnya dalam bidang penulisan telah terbukti, apabila cerita bersirinya berjudul “Binti Penghulu” diterbitkan dalam akhbar Sahabat, disusuli cerita “Harta dan Jodoh Menanti di England” sebanyak 38 siri.
• Beliau turut menghasilkan Kamus Istimewa Peribahasa Melayu yang dianggap banyak pihak sebagai salah satu kamus peribahasa yang terbaik pernah diterbitkan di Malaysia.
• Beliau turut menterjemahkan beberapa karya sastera dunia. Antaranya ialah novel Orang Tua dengan laut karya Hemingway, Mutiara karya John Steinbeck, Bumi Bertuah karya Pearl S. Buck, Angin Timur Angin Barat karya Pearl S. Buck dan Lorong Midaq karya Naguib Mahfouz.
• Dalam bidang biografi, Abdullah juga telah menghasilkan biografi tentang P. Ramlee, Za’ba, Tun Datu Haji Mustapha dan Harun Aminurrashid.

HADIAH DAN ANUGERAH

• Hadiah Sastera Malaysia (1994/1995) menerusi novel beliau Imam.
• Hadiah Novel Nasional (mengingati Pak Sako) (1992/1994) menerusi novel Iman. Anjuran bersama oleh Syarikat Utusan Melayu dan Public Bank Berhad.
• Penerima E.A. Write Award di Bangkok, Thailand (1981).
• Pingat Jawa Hukom Ngon Adat Lembaga Kebudayaan Aceh (LAKA), (1995).
• Anugerah Sastera Negara (1996).
• Anugerah Darjah Kebesaran Dato’ Setia Diraja Kedah (DSDK) yang membawa gelaran Dato’ (1996).

KARYA

LATAR BELAKANG DAN PENDIDIKAN

• Nama sebenar ialah A.Wahab bin Ali.
• Beliau dilahirkan pada 2 Mac 1941 di Kampung Sungai Kembung, Bangi, Selangor.
• Beliau menerima pendidikan awal dari beberapa buah sekolah iaitu Sekolah Melayu Bangi, Sekolah Melayu Pulau Meranti, Sekolah Melayu Puchong dan Sekolah Melayu Neranang hingga tamat darjah VII.
• Beliau juga mendapat pendidikan agama di sekolah agama di Bangi hingga lulus darjah V.
• Pada tahun 1958 hingga 1962, Wahab melanjutkan pengajian perguruan di Maktab Perguruan Sultan Idris (MPSI), Tanjung Malim, Perak.
• Pada tahun 1970, beliau memperoleh Ijazah Sarjana Muda Sastera dari Universiti Malaya (UM) dan pada tahun 1974 memperoleh Ijazah Sarjana Sastera di universiti yang sama.
• Pada tahun 1983, beliau meneruskan pengajiannya ke peringkat Ph.D. di Asian Studies, Australian National University, Canberra, Australia, dalam bidang kesusasteraan bandingan.

KERJAYA

• Timbalan Editor di Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) sehingga tahun 1971.
• Tutor di Universiti Malaya (UM) dan pada tahun 1975 beliau telah dilantik sebagai pensyarah.
• Profesor Madya pada tahun 1984 hingga 1992 di UM.
• Profesor Pengajian Melayu di Universiti Leiden, Belanda.
• Profesor di Akademi Pengajian Melayu, UM secara lantikan kontrak pada tahun 1997 hingga 1999.
• Pensyarah kontrak di Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI).

PENULISAN DAN KARYA

• Wahab merupakan seorang penyair yang prolifik dalam tahun-tahun 1960-an dan 1970-an.
• Pada peringkat awal, puisi-puisi Wahab dalam antologi Laungan misalnya, ialah karyanya yang dicipta sewaktu pada peringkat remaja dan keremajaan itulah yang menjelma dalam karya awalnya.
• Selain menulis puisi dan novel, beliau turut menghasilkan cerpen. Beliau telah menghasilkan tidak kurang daripada 30 buah cerpen di samping menghasilkan kumpulan cerpen persendirian berjudul Daerah Pengalaman (1979).

AKTIVITI SASTERA DAN PERTUBUHAN BUKAN KERAJAAN (NGO)

• Beliau pernah menjadi Ketua Jemaah Hakim, Sayembara Novel GAPENA yang pertama pada tahun 1976.
• Beliau pernah diberi satu ruangan khas dalam majalah Dewan Sastera untuk ulasan dan sorotan cerpen-cerpen yang disiarkan oleh majalah tersebut pada tahun 1986.

HADIAH DAN ANUGERAH

• Penerima S.E.A. Write Award di Bangkok, Thailand (1994).
• Hadiah Sastera Malaysia 1984/1985 melalui kumpulan Puisi “Setelah Melangkau Empat Puluh” yang dihasilkannya dalam tahun 1985, terpilih memenangi.

KARYA

Gelaran

• Prof. Emeritus Dato’ Dr.

Latar belakang

• Dilahirkan pada 5 Mac 1940 di Jitra, Kedah

Pendidikan

• Pendidikan awal dan menengah: Kuala Lumpur dan Kedah
• Pengajian tinggi: Ijazah Sarjana Muda dan Sarjana (Sastera Indonesia) dari Universitas Indonesia
• Ijazah Doktor Falsafah dalam Linguistik Am dari University of London (1969), wanita Melayu pertamamenerima pencapaian ini

Kerjaya dan Sumbangan

• Berkhidmat di Universiti Malaya (UM) sebagai pensyarah di Jabatan Pengajian Melayu sejak tahun 1963, dan empat tahun di UPSI.
• Penolong Pensyarah, Jabatan Pengajian Melayu UM (1963)
• Pensyarah, Jabatan Pengajian Melayu UM (1966)
• Pengarah Pusat Bahasa UM (kemudiannya menjadi Fakulti Bahasa dan Linguistik) dari 1972–1995 dan Profesor Madya UM (1972)
• Profesor dalam Kerusi Linguistik Melayu (1976)
• Pensyarah Jemputan Pusat Pembinaan Bahasa dan Perkembangan Bahasa, Jakarta, Indonesia (1977)
• Pensyarah Jemputan Institute of Linguistics, University of Hawaii(Julai 1977)
• Presiden Pengasas Persatuan Linguistik Malaysia (1977 – 1979)
• Profesor Pelawat Center for Southeast Asian Languages and Cultures Mahidol University, Bangkok(Mei 1978 dan Mei 1979)
• Profesor Pelawat University of Qatar(Mac 1979 – April 1979)
• Timbalan Naib Canselor (perjawatan), UM (1983)
• Ahli Jawatankuasa Bahasa Malaysia, Kementerian Pendidikan Malaysia (1980-1986)
• Timbalan Naib Canselor (Hal Ehwal Pekerja) UM (1983–1986)
• Profesor Pelawat Fulbrightuntuk rancangan SEASSI, Northern Illinois University, Amerika Syarikat (2 Jun 1987 – 23 Ogos 1987)
• Profesor Linguistik Melayu, UM (1976 -2000)
• Dekan Fakulti Bahasa dan Linguistik, UM (1995-2000)
• Presiden Pengasas Persatuan Bahasa Moden Malaysia (1986 – 1994; 2002 hingga kini)
• Ahli Jawatankuasa Tetap Bahasa Melayu Malaysia (1972 – kini)
• Ahli Lembaga Pengelola DBP
• Selepas persaraan, dilantik sebagai Profesor Kerusi Tamadun Melayu Za’ba dan menubuhkan Institut Tamadun Melayu di UPSI (2001–2005)

• Sumbangan pada peringkat institusi dan negara:
  • Wanita Melayu pertamayang mendapat Ijazah Doktor Falsafah.
  • Banyak menjalankan kajian mengenai bahasa peribumi di Sabah dan di Sarawak, dan juga bahasa-bahasa Orang Asli

Bidang kepakaran

• Tokoh linguistik terkemuka Malaysia yang banyak berjasa dalam pembangunan bahasa Melayu dan mengetuai banyak usaha perancangan bahasadan memperjuangkan martabat bahasa Melayu pada peringkat serantau dan antarabangsa.

Hasil penyelidikan/karya

• Menghasilkan lebih daripada 45 buah buku akademik berkenaan linguistik
• Tatabahasa Melayuseperti Morfologi Sintaksis Bahasa Melayu dan Bahasa Indonesia (1968), Nahu Melayu Mutakhir (1980), Nahu Kemas Kini (2008)
• Kajian linguistik dan perancangan bahasa sepertiLanguage and Society in Malaysia (1982), Susur Galur Bahasa Melayu (1985), Bahasa Melayu di Samudera (2006) dan lain-lain
• Kajian bahasa peribumi, antaranyatermasuklah analisis bahasa Kentakbong (Baling), Mah Meri (Sepang) serta beberapa bahasa suku kaum di Sabah dan di Sarawak
• Penerbitan seperti The Iban Language of Sarawak: A Grammatical Description(tesis PhD 1969; diterbitkan DBP 1981) dan The Malay Peoples of Malaysia and Their Languages
• Menyumbang kepada penggubalan sistem ejaan, kamus istilah dan standardisasi bahasa melalui jawatan dalam JKTBM, MBIM/MABBIM
• Menulis dan menyunting Ensiklopedia Bahasa Melayuyang merangkumi sejarah, variasi, ejaan, fonologi, morfologi, sintaksis, ragam dan etimologi
• Menterjemahkan kamus Bahasa Inggeris, Oxford Advanced Learners Dictionarydan Choose Life (kumpulan wacana Arnold Toynbee dan Daisaku Ikeda) dan beberapa karya Daisaku Ikeda serta cerita-cerita rakyat Jerman ke dalam bahasa Melayu
• Penyumbang rencana akademik dalam penerbitan tempatan dan antarabangsa
• Editor Undangan International Journal of the Sociology of Language
• Ahli sidang editorial beberapa jurnal linguistik antarabangsa
• Menjalankan penyelidikan, antaranya termasuklah University of Malaya English for Special Purpose Project(yang menghasilkan siri buku pengajaran bahasa Inggeris, diterbitkan oleh Thomas Nelson Inc.), CICHE ELT 308 Academic Writing and Teaching Package Project, University of Malaya Spoken English Project (UMSEP) dari tahun 1980 hingga 1983, dan projek Culturally Conditioned Models of Conflict and Conflict Resolution, Malaysia-Sweden (University of Goteborg) dari tahun 1989 hingga tahun 1994.
• Hasil kajian terbaharu beliau adalah mengenai bahasa yang digunakan dalam koleksi surat-menyurat Almarhum DYMM Sultan Abdul Hamid Halim Shah dari tahun 1882-1905 Masihiyang menggambarkan siasah pengurusan Sultan Abdul Hamid ketika Kedah masih di bawah jajahan kerajaan Siam. Kandungan surat-surat tersebut diolah dari sudut masyarakat dan penggunaan bahasa dalam pengurusan negeri Kedah dan juga dalam hubungan Kedah dengan Siam dan negeri-negeri Melayu yang lain.

Anugerah dan pengiktirafan

• Ahli Mangku Negara (A.M.N.) – 1973
• Setia DiRaja Kedah (S.D.K.) – 1979
• Dato’ Setia DiRaja Kedah (D.S.D.K.) yang membawa gelaran Dato’ – 1983
• Anugerah ASANAL – 1979
• ‘Orde Des Palmas Academique Perancis‘ – 1989
• GRATA HOME NAGEM Institute Portugese Do Oriente, Macau – 1990
• Boss of the Yeardari Persatuan Setiausaha Malaysia Sesi 1992/1993
• Piagam Penghargaan MABBIM Indonesia 1993
• Sijil Penghargaan Menteri Pendidikan Malaysia kerana mengembangkan MABIM dan MABBIM – 1995
• Anugerah Bahasa Raja Nazrin Shah Yang Pertama dari Persatuan Bahasa Moden Malaysia – 1996
• Anugerah Women of the Year1998 dari American Biographical Institute
• Anugerah 20^thCAA Silver Medal of Honor dari International Biographical Center – 1999
• Gelaran Profesor Emeritus oleh UM – 2000
• Anugerah Tokoh Ilmuwan Bahasa 2001 dari DBP
• Anugerah Tokoh MABBIM 2003
• Doktor Persuratan Kehormat(D.Litt) oleh UKM – 2006
• Anugerah Tokoh Ilmuwan Bahasa Kebangsaan 2010 dari Kementerian Pelajaran Malaysia
• Tokoh Akademik Negara 2011 oleh Anugerah Akademik Negara
• Pada 31 Ogos 2012, sewaktu Himpunan 55 Tahun Merdeka: Janji Ditepati di Stadium Bukit Jalil, beliau telah diberi Anugerah Pencapaian Cemerlang Sepanjang Zamanoleh kerajaan Malaysia bagi menghargai sumbangan beliau kepada negara.
• Sanjungan Adiwangsa Bahasa Melayu dalam Konvensyen 152 Peringkat Kebangsaan yang berlangsung di Dewan Agung Tuanku Canselor Universiti Teknologi MARA, Shah Alam pada 9 Oktober 2025

Gelaran

• Senator Datuk Seri Profesor Emeritus Dr.

Latar belakang

• Dilahirkan pada 20 Oktober1953 di Kampung Teluk Kerang, Pontian, Johor

Pendidikan

• Pendidikan awal: Sekolah Kebangsaan Teluk Kerang dan Sekolah Agama Teluk Kerang, Pontian, Johor
• Pendidikan menengah: Sekolah Menengah Teluk Kerang dan Sekolah Menengah Sultan Ismail, Johor Bahru
• Pengajian tinggi: Ijazah Sarjana Muda Persuratan (Kepujian) serta DiplomaPendidikan dari Universiti Kebangsaan Malaysia pada tahun 1977. Pada tahun 1984, beliau memperoleh Ijazah Sarjana Sastera dalam bidang linguistik dari Universiti Malaya dan kemudian memperoleh Ijazah Doktor Falsafah dalam bidang falsafah pendidikan bahasa dari universiti yang sama.

Kerjaya dan Sumbangan

• Guru
• Editor dan kemudian Ketua Editor di Far Eastern Publishers International pada tahun 1977
• Editor Jurnal Dewan Bahasa(1978) dan kemudiannya dinaikkan pangkat sebagai Pegawai Penyelidik Kanan (Bahasa)
• Dipinjamkan ke Universiti Pertanian Malaysia sebagai pensyarah Jabatan Bahasa Melayu, Fakulti Pengajian Pendidikan (1986-1988)
• Kembali ke DBP sebelum dilantik oleh Kementerian Pendidikan sebagai pensyarah dan kemudian Penolong Profesor Pusat Pendidikan Universiti Islam Antarabangsa (1988-1997)
• Pensyarah Kanan Jabatan Pendidikan Bahasa Universiti Brunei Darussalam
• Profesor Madya Fakulti Bahasa Universiti Pendidikan Sultan Idris
• Pengarah Jabatan Bahasa Dewan Bahasa dan Pustaka
• Profesor Bahasa Fakulti Bahasa Moden dan Komunikasi Universiti Putra Malaysia
• Profesor Bahasa Akademi Pengajian Melayu Universiti Malaya
• Perunding di Kementerian Pendidikan Singapura
• Profesor Tamu di Universiti Goethe, Frankfurt, Jerman
• Setiausaha Eksekutif
• Penyandang Kursi Pengajian Melayu Kerajaan Malaysia di Beijing Foreign Studies University (sebanyak dua kali)
• Ketua Pengarah Dewan Bahasa dan Pustaka yang ke-10mulai 1 Februari 2012 sehingga 31 Januari 2016 setelah 22 hari menyandang jawatan Timbalan Ketua Pengarah Dasar (9 Januari – 31 Januari 2012)
• Profesor Pengajian Dunia Melayu Institut Antarabangsa Falsafah dan Tamadun Islam (ISTAC, Universiti Islam Antarabangsa Malaysia)
• Penyandang Kursi Za`ba Universiti Pendidikan Sultan Idris
• Pengarah Institut Alam dan Tamadun Melayu (ATMA) Universiti Kebangsaan Malaysia
• Pengerusi Majlis Antarabangsa Bahasa Melayu (MABM) yang ditubuhkan oleh kerajaan Malaysia melalui Dewan Bahasa dan Pustaka
• Pengerusi dan Anggota Jawatankuasa Tetap Bahasa Melayu (JKTBM) Malaysia
• Ketua Perwakilan Malaysia dalam Sidang Majlis Bahasa Brunei Darussalam-Indonesia-Malaysia (MABBIM) dan Majlis Sastera Asia Tenggara (MASTERA)
• Pensyarahsambilan di Program Penulisan Kreatif dan Deskriptif, Jabatan Pengajian Melayu, dan Jabatan Pengajian Media Universiti Malaya dari 1978 hingga 2004, di Universiti Kebangsaan Malaysia dari 1977 hingga 1990-an, di Fakulti Pengajian Pendidikan Universiti Putra Malaysia dan Fakulti Bahasa Universiti Pendidikan Sultan Idris.
• Anggota Jawatankuasa Bahasa Lembaga Pengelola Dewan Bahasa dan Pustaka
• Pengerusi Lembaga Pengelola Dewan Bahasa dan Pustaka (Mei 2020-Mei 2023)
• Senator, Ahli Dewan Negara Parlimen Malaysia bagi tempoh tiga tahun, bermula pada 20 Mac 2023
• Profesor Pelawat di Fakulti Pengajian Pendidikan Universiti Putra Malaysia (Mulai Disember 2024)

• Sumbangan pada peringkat institusi dan negara:
  • Pemeriksa luar tesispascasiswazah (Sarjana dan Doktor Falsaafah beberapa universiti seperti UKM, UM, UPSI, USM,UPM)
  • Wakil negara dan kemudian Ketua Perwakilan negara dalam Majlis Bahasa Brunei Darussalam–Indonesia–Malaysia(MABBIM), Majlis Sastera Asia Tenggara (MASTERA) dan Majlis Antarabangsa Bahasa Melayu (MABM)
  • Anggota Jawatankuasa Eksekutif MABM
  • Pengerusi Jawatankuasa Kerja Kegiatan MABM
  • Profesor Tamu Pusat Pengajian Asia Tenggara, Universiti Goethe, Franfkurt, Jerman (Musim gugur 2006 dan Musim bunga 2007)
  • Profesor Tamu Pusat Pascasiswazah Jurusan Linguistik,Universiti Sumatera Utara, Medan, Indonesia (2006 dan 2007)
  • Penatar Kursus Sebutan Baku dan Tatabahasa kepada guru Bahasa Melayu Singapura (1992-2004)
  • Penyelenggara bersama beberapa program ilmiah bahasa dan persuratan Melayu seperti persidangan dan seminar (termasuk di Australia, di Belanda, di Jerman, di Perancis, di Korea, di Indonesia, di Thailand, di Kampuchea, di Sri Lanka dan di Republik Rakyat China)
  • Pembentang kertas kerja utama, kertas kerja, syarahan dan panelis dalam seminar dan persidangan antarabangsa tentang bahasa, sastera, kebudayaan dan pendidikan (yang diadakan di Australia, di Belanda, di Brunei Darussalam, di Indonesia, di Jepun, di Jerman, di Kampuchea, di Korea Selatan, di Perancis, di Republik Rakyat China, di Rusia, di Singapura, di Sri Lanka, di Thailand dan di United Kingdom)
  • Editor Perunding dan Penulis Residen Jurnal Bahasa, Dewan Bahasa dan Pustaka Negara Brunei Darussalam
  • Pemeriksa Luar Tesis Pascasiswazah (Sarjana dan Doktor Falsafah) National University of Singapore,National Institute of Education, Nanyang Technological University of Singapore dan Universiti Brunei Darussalam
  • Menggerakkan program Kursus Bahasa Melayu untuk Pelajar Deakin University, Australia di Universiti Putra Malaysia (2005 dan 2006)
  • Perunding Seberang Laut Kementerian Pendidikan Singapura dalam bidang pengajaran bahasa Melayu (sebutan dan tatabahasa) dan pada tahun 2001-2006 sebagai perunding projek penyediaan bahan pengajaran mata pelajaran bahasa Melayu sekolah rendah dan sekolah menengah Singapura
  • Perunding di beberapa bahagian dalam Kementerian Pelajaran dan kementerian-kementerianyang lain, Dewan Bahasa dan Pustaka serta firma penerbitan
  • Editor perunding Jurnal Bahasa Dewan Bahasa dan Pustaka
  • Hakim pelbagai pertandingan penulisan dan pengucapan awam (pernah menjadi Ketua Juri dan juri Pertandingan Antarabangsa Pidato Bahasa Melayu Piala Perdana Menteri Malaysia)
  • Penatar bahasa dan penulisan di pelbagai jabatan kerajaan, firma swasta dan pertubuhan bukan kerajaan
  • Penyampai syarahan perdana, ucap utama, kertas kerja utama, kertas dasar dan kertas kerja pelbagai persidangan dan seminar tentang bahasa, pendidikan, falsafah, persuratan dan isu sosiobudaya
  • Presiden Persatuan Linguistik Malaysia (2000-2008)dan aktif dalam gerakan perjuangan bahasa selain menganjurkan kursus bahasa dan penulisan untuk golongan profesional dan menganjurkan seminar di dalam dan di luar negara serta menerbitkan buku dan jurnal bahasa.
  • Diiktiraf sebagai seorang daripada 100 orang siswazah UKM yang cemerlang bersempena dengan Perayaan 35 Tahun UKM (2006) dan biodatanya diterbitkan dalam buku “Pengiktirafan Kecemerlangan/A Tribute to Excellence) yang dilancarkan oleh Canselor UKM, Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan.
  • Dilantik sebagai Profesor Adjung Fakulti Bahasa oleh Universiti Pendidikan Sultan Idris sebanyak dua kali, Pusat Pengajian Pendidikan, Bahasa dan Tamadun Universiti Utara Malaysia, Pusat Pengajian Bahasa, Kesusasteraan dan Kebudayaan Universiti Kebangsaan Malaysia dan Fakulti Bahasa Moden dan Komunikasi Universiti Putra Malaysia)
  • Penasihat Kehormat Pusat Pengajian Melayu China di Beijing Foreign Studies University (BFSU)

Bidang kepakaran

• Ahli bahasa Melayu di Malaysiayang telah banyak menulis buku ilmiah, buku umum, buku teks, kamus dan buku kumpulan puisi serta ratusan rencana dalam jurnal, majalah, akhbar, kata penghantar/pengenalan dan bab dalam buku. Beliau telah menyampaikan syarahan dan kertas kerja di belasan negara sedunia selain di Malaysia, iaitu di Australia, Brunei Darussalam, Indonesia, Jepun, Jerman, Kampuchea, Korea Selatan, Netherlands, Perancis, Republik Rakyat China, Rusia, Singapura, Sri Lanka, Thailand dan United Kingdom. Selain mengembangkan bahasa dan persuratan Melayu pada peringkat negara, beliau bergerak aktif pada peringkat serantau dan antarabangsa sama ada melalui pelbagai persidangan ilmiah, kerja perundingan, kursus, promosi mahupun melalui tugas-tugasnya.

Hasil penyelidikan/karya

• Asraf Raja Bahasa tanpa Mahkota(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2024)
• Riwayat Pencinta Bahasa: Bahasaku Jiwaku(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2024)
• Kesantunan Bahasa Etnik-etnik Utama di Malaysia(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2023)
• Catatan Kembara: Islam di China(Penerbit Nuha, 2023)
• Teras Pendidikan Bahasa Melayu(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2018)
• Mencari Makna Diri Melayu, Renungan untuk Bangsaku(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2018)
• Pemikiran Awang Sariyan dalam Pemartabatan Bahasa Melayu(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2017)
• Asas Falsafah dan Pemikiran Melayu(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2016)
• Santun Berbahasa Edisi Kedua(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2015)
• Sintaksis Bahasa Melayu Bersumberkan Karya Sastera(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2015)
• Di Denai Kehidupan (Kumpulan Puisi)(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2016)
• Mencari Makna Diri (Kumpulan Puisi)(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2012, 2013)
• Kesantunan Bahasa(Beijing Foreign Studies University, 2009)
• Mencari Makna Diri Melayu: Renungan untuk Bangsaku Edisi Awal(PLM, 2009)
• Falsafah dan Logika Melayu(Synergymate, 2007)
• Perkembangan Falsafah Bahasa dan Pemikiran dalam Linguistik(Sasbadi, 2007)
• Santun Berbahasa(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2007)
• Tertib Mengarang(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2007)
• Warna dan Suasana Perancangan Bahasa Melayu di Malaysia(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2006)
• Tuntunan Bahasa(Pearson, 2006)
• Ujana Minda, Jilid 1 dan II (editor) (Sasbadi, 2006)
• Ceritera Bahasa(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2005)
• Suara Pejuang Bahasa, editor bersama (Persatuan Linguistik Malaysia dan Dawama, 2005)
• Hakikat Bahasa dan Realisasinya dalam Pembinaan Tamadun Bangsa(Persatuan Linguistik Malaysia, 2005)
• Konsep Kesalahan Bahasa(Dewan Bahasa dan Pustaka, 2003)
• Kesinambungan Bahasa dalam Sastera Melayu(Fajar Bakti, 1986)
• Isu-isu Bahasa Malaysia(Fajar Bakti, 1985) – Pemenang Hadiah Bahasa PLM-Public Bank 1985
• Kunci Bahasa Malaysia(Sasbadi, 1985)
• Bahasa Malaysia Tingkatan 3(Dewan Bahasa dan Pustaka, 1990)
• Bahasa Malaysia Progresif Tingkatan 2(Dewan Bahasa dan Pustaka, 1988)
• Bahasa Malaysia Progresif Tingkatan 2(Dewan Bahasa dan Pustaka, 1988)
• Sejarah Malaysia Tingkatan 1(Analekta, 1978)
• Sejarah Malaysia Tingkatan 2(Analekta, 1979)
• Sejarah Malaysia Tingkatan 3(Analekta, 1980)
• Tatarakyat Tingkatan 4(Analekta, 1979)
• Tatarakyat Tingkatan 5(Analekta, 1980)
• Kamus Bahasa Melayu KBSR(Fajar Bakti (1988, 1990)
• Kamus Bahasa Malaysia, bersama Lutfi Abas (Pustaka Delta, 1987)
• Belasan buku kecil/booklet dalam Siri Khazanah Bahasa(1980-an dan 1990-an) dan Siri Bicara Bahasa (1990-an hingga 2004)
• Puluhan buku bimbingan peperiksaan Bahasa Melayu

Anugerah dan pengiktirafan

• Hadiah Persuratan 10 Tahun UKM
• Hadiah Penghargaan Dua Dekad Pengajaran UPM
• Hadiah Bahasa PLM – Public Bank
• Hadiah Tinta Kencana (Kategori Makalah Ilmiah) DBP
• Anugerah Khidmat Cemerlang DBP
• Profesor Kehormat Pendidikan Bahasa dan Kebudayaan Beijing Foreign Studies University (2012)
• Ijazah Kehormat Doktor Keusasteraan World Academy of Arts, California (2013)
• Anugerah Pejuang Bahasa Persatuan Linguistik Malaysia (2016)
• Anugerah Tokoh Buku Negara UNESCO-KLWBC (2021)
• Anugerah Peringatan Rabindranath Tagore, Motivational Strips Oman (2021)
• Anugerah Penggiat Sastera Johor 2021
• Anugerah Pencapaian Sepanjang Hayat Bidang Persuratan Bersempena dengan Hari Kemerdekaan India ke-75 (2022)
• Anugerah Tokoh Guru Suluh Budiman UPSI 2023
• Ijazah Kehormat Doktor Persuratan Universiti Sultan Zainal Abidin (2023)
• Profesor Emeritus Alam dan Tamadun Melayu Universiti Kebangsaan Malaysia (2023)
• Penyandang Kursi Raja-Raja Melayu Universiti Teknologi MARA (2025)
• Kesatria Mangku Negara(Yang di-Pertuan Agong)
• Seri Mahkota Wilayah(Yang di-Pertuan Agong)
• Panglima Jasa Negara(Yang di-Pertuan Agong)
• Darjah Seri Setia Negeri (Pulau Pinang)
• Sanjungan Adiwangsa Bahasa Melayu dalam Konvensyen 152 Peringkat Kebangsaan yang berlangsung di Dewan Agung Tuanku Canselor Universiti Teknologi MARA, Shah Alam pada 9 Oktober 2025