MS101 Kitab Ilmu Bedil

Dewan Bahasa dan Pustaka membuat pencalonan bagi manuskrip Kitab Ilmu Bedil pada tahun 2015. Ianya melibatkan dua pencalonan iaitu bagi peringkat Asia Pasifik – Memory of the World Regional for Asia/Pacific, UNESCO (MOWCAP) Hong Kong dan peringkat antarabangsa – Memory of the World International Regional, UNESCO, Paris.

Kitab Ilmu Bedil disenaraikan dalam Katalog Manuskrip Melayu: Koleksi Pusat Dokumentasi Melayu [cetakan terhad] diterbitkan oleh Dewan Bahasa dan Pustaka pada tahun 2006. Kandungan dan subjek manuskrip dikategorikan sebagai Ilmu Tradisional. Manuskrip ini mengandungi 790 patah perkataan yang ditulis pada 8 keping kertas dalam bentuk akordian (accordian) yang merupakan bentuk yang jarang ditemui dalam manuskrip Melayu. Keistemewaannya, kedua-dua muka depan dan belakang manuskrip diperbuat daripada kulit dengan ilustrasi halus dan awan larat (arabesque) gaya Melayu, serta hiasan dengan dakwat emas. Manuskrip ini dalam keadaan baik dan lengkap.

Bermula dengan Mesyuarat Pencalonan Asia Pasifik Memroy of the World Register, di Jabatan Warisan Negara pada 12 Oktober 2015, DBP melalui Pusat Dokumentasi Melayu telah mengadakan Bengkel Memory of the World: Pencalonan Manuskrip Ilmu Bedil MS101 dan MS31 , bertempat di Sanggar Za’ba, DBP dengan bimbingan pakar rujuk Wan Mohd Dasuki Wan Hasbullah dengan penyertaan seramai 10 orang peserta.

Manuskrip Kitab Ilmu Bedil ini sangat istemewa kerana merupakan pencalonan pertama kali dalam daftar MOWCAP, UNESCO. Malaysia melakar sejarah sebagai negara yang memiliki warisan dunia dari segi tamadun dan hubungan diplomatik dengan negara-negara Asia Pasifik. Hasil mesyuarat 7th MOWCAP General Meeting yang diadakan di Hue, Vietnam pada 18-21 Mei 2016, Malaysia diumumkan antara enam buah negara di Asia Pasifik yang telah berjaya mendaftar inskripsi pertama dokumentari warisan dengan MOWCAP. Pada JUlai 2016, DBP telah menerima Sijil Pengiktitafan The Memory of the World Regional Register for Asia/Pacific yang bertarikh 19 Mei 2016 bagi Kitab Ilmu Bedil.

ANUGERAH PENGGIAT MANUSKRIP MELAYU (KATEGORI INSTITUSI)

Kategori Perpustakaan Sederhana

Pusat Dokumentasi Melayu telah terpilih sebagai pemenang Anugerah Perpustakaan Cemerlang anjuran Persatuan Pustakawan Malaysia (PPM) bagi kategori Perpustakaan Sederhana bagi tahun 2009.

Majlis penyampaian anugerah disempurnakan oleh Ketua Pengarah Perpustakaan Negara Malaysia, Datuk Raslin ABu Bakar dan menerima hadiah berupa wang tunai RM5,000, sijil penghargaan, piala pusingan dan piala iringan.

Anugerah Perpustakaan Cemerlang merupakan pertandingan di peringkat kebangsaan
yang diadakan setiap dua tahun bermula 2005, terbahagi kepada tiga kategori iaitu perpustakaan besar, sederhana dan kecil.

Anugerah itu mengiktiraf perpustakaan yang berperanan dalam mewujudkan masyarakat yang berilmu dan progresif selain meningkatkan imej perpustakaan dan profesion kepustakawanan serta menilai perkembangan dan pencapaian pelbagai perpustakaan di Malaysia.

Pusat Dokumentasi Melayu merupakan pusat
rujukan terunggul tentang bahasa kesusasteraan

Sulalatus Salatin (The Malay Annals)

Sejarah Melayu atau The Malay Annals adalah karya pensejarahan klasik tertua. Ia adalah khazanah terpenting tentang sejarah Raja-raja Melayu pada abad ke-15 dan awal abad ke-16 yang memaparkan kewujudan, kegemilangan dan kejatuhan sebuah empayar maritime Melayu yang unggul.

Sejarah Melayu telah memperlihat transformasi kehidupan masyarakat di kepulauan Melayu dari pengaruh Hindu kepada Islam. Melaka, pada abad itu digambarkan sebagai sebuah pelabuhan bebas yang telah mengalami perkembangan pesat hasil daripada hubungan penduduk dan pedangang dari India, China, Arab, Portugis dan jajahan lain. Perkembangan ini memberi kesan kepada evolusi sosial, ekonomi dan politik kerajaan Melayu.

Manuskrip yang tersimpan di Pusat Dokumentasi Melayu, Dewan Bahasa dan Pustaka telah menjadi rujukan penting kepada sarjana dan pelajar-pelajar bidang persuratan Melayu, sosio-budaya, ekonomi dan politik. Pada September 2001, DBP melakar sejarah apabila koleksi manuskrip Sejarah Melayu (Salalatus Salatin) diangkat sebagai karya agung warisan dunia dalam  Memory of the World International Register, UNESCO.

Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) adalah antara organisasi yang telah terpilih untuk menerima Anugerah IT Pikom-Computimes 1995 bagi kategori “IT Organisation of the Year”. Upacara penyampaian anugerah ini telah diadakan pada Majlis Tahunan ke-7 Persatuan Industri Komputer Malaysia (PIKOM) dengan kerjasama Computimes pada 24 September 1995 di Hotel Shangri-La, Kuala Lumpur. YBhg. Tuan Haji A. Aziz Deraman, Ketua Pengarah DBP telah menerima anugerah tersebut dari Menteri Tenaga, Telekom dan Pos, Datuk Leo Moggie.

DBP telah berjaya mengatasi Kementerian Perdagangan Dalam Negeri dan Industri Malaysia serta Majlis Bandaraya Ipoh dalam kategori ini. Sebagai sebuah organisasi yang bertanggungjawab terhadap perkembangan bahasa, sastera dan budaya Melayu, dengan penuh keyakinan DBP berjaya memperlihatkan kemampuannya dalam bidang perkomputeran.

Dengan mengutarakan penggunaan kaedah teknologi maklumat (IT) untuk mendokumentasikan pelbagai jenis bahan dan maklumat yang tersimpan di DBP khususnya di Pusat Dokumentasi Melayu, DBP telah berjaya menyakinkan para penilai. Sistem yang dilihat merangkum proses perolehan, pengkatalogan, sirkulasi/pinjaman, pengindeksan, imejan, pinjaman antara perpustakaan, perkhidmatan pelanggan melalui capaian katalog awam dalam talian (OPAC) dan multimedia.

Tugas mengendali dan menguruskan pendokumentasian koleksi buku, jurnal, manuskrip, dokumen dan lain-lain yang besar jumlahnya bukan suatu tugas dan tanggungjawab yang mudah. Manakala proses pelaksanaan secara manual bukan sekadar lambat malahan memerlukan banyak sumber tenaga manusia. Storan dokumen dan bahan merupakan salah satu cabaran kerana dokumen yang banyak memerlukan ukuran ruang yang tertentu dan melibatkan kos pembelian kabinet storan. Selain itu juga, pelbagai maklumat yang tidak diintergrasi merupakan antara cabaran lain yang perlu diatasi.

Kesannya, bukan sahaja melambatkan urusan perkhidmatan kepada pengguna, malahan mengakibatkan duplikasi bahan. Dengan terlaksananya sistem pengkomputeran di DBP, bererti tugas DBP sebagai institusi pembinaan, pengembangan, penyelidikan dan pemasyarakatan bahasa, sastera dan budaya Melayu dapat dilaksanakan secara sistematik, tepat dan cepat.